{"id":665,"date":"2016-01-12T13:41:42","date_gmt":"2016-01-12T13:41:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.olgasuppers.nl\/?page_id=665"},"modified":"2016-02-22T10:41:16","modified_gmt":"2016-02-22T10:41:16","slug":"dialect","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.olgasuppers.nl\/en\/dialect\/","title":{"rendered":"Dialect"},"content":{"rendered":"

Dialect is slechts een onbeduidende lokale taalvariant. Toch? Of worden dialecten\u00a0hiermee\u00a0tekortgedaan? Hoe verhoudt dialect zich eigenlijk tot taal?<\/strong><\/p>\n

Eerlijk is eerlijk (en een tikkeltje snobistisch), ik moet altijd een beetje lachen als ik een Brabander op de nationale tv hoor praten in de taal van de streek\u00a0waarin\u00a0hij woont. Daarmee bedoel ik dus niet\u00a0het\u00a0spreken met een Brabants accent, maar\u00a0het spreken van een dialect ‘in vol ornaat’.\u00a0Je kunt ervan uitgaan dat niet iedere Nederlander in staat\u00a0is\u00a0te begrijpen wat\u00a0die\u00a0persoon zegt.\u00a0Dat\u00a0is ook niet zo vreemd, want een dialect wijkt soms mijlenver af\u00a0van het Nederlands. Dit voorbeeld heb ik overigens gekozen omdat ik zelf uit Brabant kom,\u00a0maar ik had evengoed\u00a0kunnen refereren aan een Limburgs, Gronings of ander Nederlands dialect.<\/p>\n

Streektaal<\/strong>
\nEen ander woord voor dialect is ‘streektaal’, wat aardig voor zich spreekt. Maar wat is nu eigenlijk het verschil tussen taal en streektaal? Omdat het lastig is dit onderscheid strikt aan te geven, lijkt het me goed\u00a0om allereerst\u00a0de term ‘taal’ te herdefini\u00ebren als ‘standaardtaal’. Want uiteindelijk is bijvoorbeeld ‘het Nederlands’ een taal, maar ook de standaardtaal van Nederland. De definitie die\u00a0Van Dale<\/a>\u00a0geeft\u00a0van\u00a0standaardtaal, is dan ook: “als norm erkende taal”. Voor dialect is\u00a0die: “in een bepaalde streek gesproken taal, afwijkend van de standaardtaal”. Een standaardtaal is dus officieel geaccepteerd en\u00a0als zodanig\u00a0benoemd en \u2013 misschien nog belangrijker \u2013 dit wordt bekrachtigd door vastlegging ervan in woordenboeken, grammaticaboeken, het Groene Boekje, etc. Een taal die enkel in een bepaalde streek, stad of bepaald dorp gesproken wordt, voldoet daar niet aan.<\/p>\n

Oorsprong van het Nederlands<\/strong>
\nDat betekent echter niet dat streektalen betekenisloos en onbeduidend zijn. Integendeel, ze maken deel uit van de cultuur van een streek of plaats. Nu nog, maar zeker in vroeger tijden waren ze bijzonder functioneel en droegen ze bij\u00a0aan zowel effectieve\u00a0communicatie als de\u00a0identiteit van de bewoners van de omgeving waarin ze gesproken werden. Bovendien hebben ze vaak aan de basis gestaan van een standaardtaal.\u00a0Het Standaardnederlands\u00a0is natuurlijk niet tijdens een avondje dobbelen ontstaan. Deze standaardtaal is als het ware uit een verzameling dialecten ge\u00ebvolueerd tot wat ze nu is en\u00a0deze\u00a0evolutie duurt voort (zie hierover ook mijn tekst\u00a0Taalverandering<\/a>).<\/p>\n

Jammer<\/strong>
\nZoals gezegd is taal\u00a0en dus\u00a0ook streektaal aan verandering onderhevig. Dit maakt dat een dialect ook kan verdwijnen. Zeker met het oog op de globalisering kan ik me voorstellen\u00a0dat het gebruik\u00a0van een dialect steeds\u00a0verder zal afnemen. Ik heb er geen\u00a0empirisch\u00a0onderzoek naar gedaan, maar als ik mijn oor te luisteren leg in\u00a0mijn eigen dorp,\u00a0dan\u00a0merk\u00a0ik dat\u00a0steeds minder jongeren het daar gesproken dialect spreken en vermoedelijk ook verstaan. En dan heb ik het niet zozeer over degenen die oorspronkelijk uit andere windstreken komen. Ook de mensen die er de afgelopen drie decennia geboren zijn, hebben het nog nauwelijks geleerd, vermoedelijk dus omdat het belang van het spreken en verstaan van deze talige variant steeds kleiner wordt. Onvermijdelijk? Ik denk van wel. Jammer? Ja, vanuit cultureel en taalkundig oogpunt beschouwd toch ook wel.
\n