{"id":1124,"date":"2019-01-18T17:13:15","date_gmt":"2019-01-18T17:13:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.olgasuppers.nl\/?page_id=1124"},"modified":"2019-01-21T10:48:01","modified_gmt":"2019-01-21T10:48:01","slug":"woorden-schieten-tekort","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/www.olgasuppers.nl\/en\/woorden-schieten-tekort\/","title":{"rendered":"Woorden schieten tekort &#8230;"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"620\" src=\"http:\/\/www.olgasuppers.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ask-blackboard-356079-1024x620.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1147\" srcset=\"http:\/\/www.olgasuppers.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ask-blackboard-356079-1024x620.jpg 1024w, http:\/\/www.olgasuppers.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ask-blackboard-356079-300x182.jpg 300w, http:\/\/www.olgasuppers.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ask-blackboard-356079-768x465.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Tijdens\nhet vertalen loop ik hier weleens tegenaan: dat er simpelweg geen\neen-op-eenvertaling voorhanden is voor een woord. Een dergelijke situatie\nvraagt tijd, creativiteit en vaak ook speurwerk om het betreffende t\u00f3ch op een elegante\nmanier in de doeltaal te verwoorden. Kan lastig zijn als ik dicht tegen een\ndeadline aan zit, maar doorgaans rust ik niet voordat ik die \u2018mooie\u2019\nformulering heb gevonden. En uiteindelijk mag men van een vertaler ook\nverwachten dat hij of zij met minder geen genoegen neemt.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ik heb het hier over het begrip <em>taalleemte<\/em>. De brontaal kent het woord wel, de doeltaal niet. En\ndan is het dus aan de vertaler om de strekking ervan toch zo doeltreffend\nmogelijk weer te geven, liefst zonder al te uitvoerig te zijn. Voorbeelden van Nederlandse\nbegrippen waar het Engels geen \u2018exacte\u2019 vertaling voor heeft:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>Hoor<\/em>, als in \u2018Ja hoor!\u2019, om het woord dat eraan voorafgaat kracht bij te zetten. Je kunt in het Engels weliswaar kiezen voor \u2018Sure!\u2019 of \u2018But of course!\u2019, maar dit zijn benaderingen.<\/li><li><em>Heten<\/em>: \u2018Ik heet Olga\u2019 laat zich natuurlijk prima vertalen met \u2018My name is Olga\u2019 of \u2018I am Olga\u2019. Maar het is geen een-op-eenvertaling en dat vind ik best opmerkelijk. Niet alleen het Nederlands, maar ook het Duits kent dit woord namelijk (hei\u00dfen) en het zou wat mij betreft dus enigszins \u2018logisch\u2019 zijn geweest als die vlieger ook voor het Engels was opgegaan, aangezien deze drie talen tot dezelfde taalfamilie behoren.<\/li><li><em>Tegenligger<\/em>: oncoming driver\/traffic\/car. Werkt wel, maar ik vind het Nederlandse woord toch effici\u00ebnter.<\/li><li><em>Binnenpretje<\/em>: Private joke? Mwah \u2026<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Natuurlijk bestaan er ook hiaten in tegengestelde richting:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Het hyperoniem<a href=\"#_ftn1\">[1]<\/a> <em>sibling<\/em>, het woord dat zo prachtig de betekenis van zowel broer als zus omvat en helaas niet bestaat in het Nederlands.<\/li><li><em>Multitasking<\/em> wordt vertaald met \u2018het gelijktijdig verrichten van verschillende taken door \u00e9\u00e9n persoon, apparaat of organisatie\u2019 (volgens <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Van Dale (opent in een nieuwe tab)\" href=\"http:\/\/www.vandale.nl\" target=\"_blank\">Van Dale<\/a>). Netjes omschreven, maar geen equivalent. Niettemin wordt de Engelse term ook gewoon door Nederlanders gebruikt, wat w\u00e9l het probleem oplost en misschien juist de behoefte aan een \u2018exacte\u2019 vertaling heeft doen voorkomen (zie in deze context ook mijn <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"blogtekst over leenwoorden (opent in een nieuwe tab)\" href=\"http:\/\/www.olgasuppers.nl\/leenwoorden\/\" target=\"_blank\">blogbericht over leenwoorden<\/a>).<\/li><li><em>Smartphone<\/em>: ook een Engels leenwoord.<\/li><li>Het Engels heeft trouwens ook een vertaling voor het witte vezelachtige materiaal dat je aan de binnenkant van een sinaasappelschil vindt: <em>pith<\/em>.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Ik ontbeer de kennis om andere talen in deze bespreking te betrekken, maar als ik zo op het internet rondneus, wordt me al snel duidelijk dat het bestaan van taalleemtes zich niet beperkt tot het Nederlands en Engels. Niet zo verwonderlijk ook, als je bedenkt dat woorden soms simpelweg niet aan de orde zijn in de cultuur van een land of soms gewoon direct uit een andere taal overgenomen worden. Afijn, een begrip dat regelmatig stof tot nadenken oplevert voor hen die zich met taal en tekst bezighouden.<br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> Hyperoniem: woord waarvan de betekenis die van een ander woord insluit (volgens <a href=\"http:\/\/www.vandale.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Van Dale (opent in een nieuwe tab)\">Van Dale<\/a>). Bijvoorbeeld \u2018ouder\u2019, waar zowel \u2018vader\u2019 als \u2018moeder\u2019 mee bedoeld kan worden.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tijdens het vertalen loop ik hier weleens tegenaan: dat er simpelweg geen een-op-eenvertaling voorhanden is voor een woord. Een dergelijke situatie vraagt tijd, creativiteit en vaak ook speurwerk om het betreffende t\u00f3ch op een elegante manier in de doeltaal te verwoorden. Kan lastig zijn als ik dicht tegen een deadline aan zit, maar doorgaans rust &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/www.olgasuppers.nl\/en\/woorden-schieten-tekort\/\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Woorden schieten tekort &#8230;&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1124","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.olgasuppers.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.olgasuppers.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.olgasuppers.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.olgasuppers.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.olgasuppers.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1124"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/www.olgasuppers.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1148,"href":"http:\/\/www.olgasuppers.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1124\/revisions\/1148"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.olgasuppers.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}